Bilinen Evreni Şekillendiren Doğadaki Dört Temel Kuvvet

Cevapla
erkanca
Mesajlar: 486
Kayıt: Cmt Ara 29, 2018 9:00 pm

Bilinen Evreni Şekillendiren Doğadaki Dört Temel Kuvvet

Mesaj gönderen erkanca » Çrş Oca 02, 2019 2:13 pm

Hiç düşündünüz mü? Atomun çekirdeği nasıl bir arada duruyor? Ya da ışık bir yerden bir yere nasıl gidiyor? Dünya Güneş etrafında nasıl dönebiliyor? Tüm bu soruların cevabı evreni şekillendiren temel kuvvetlerde yatıyor. Bunlara aynı zamanda temel etkileşimler adı veriliyor.

Temel kuvvetler ya da etkileşimler dört adettir. Kuantum mekaniğinde her bir etkileşimin taşıyıcısı olan bir kuantum parçacığı vardır. Güçlü nükleer etkileşimin taşıyıcısı gluon, zayıf nükleer etkileşimin taşıyıcıları W ve Z, elektromanyetik etkileşimin taşıyıcısı foton ve yerçekimi kuvvetinin taşıyıcısı graviton bozonudur. Bunlara aynı zamanda ayar bozonları denir.

Teorik fizikçi Prof. Michio Kaku büyük patlama anında bu dört temel etkileşimin bir arada bulunduğunu ve büyük patlamadan sonra birbirinden ayrıldıklarını söylüyor. Peki temel etkileşimler ve bunların kuantum parçacıkları ne işe yarar?

Güçlü Nükleer Etkileşim Nedir?
Güçlü nükleer etkileşim, atomun çekirdeğindeki protonları ve nötronları bir arada tutar. Bu işi gluon bozonu yapar. Gluon, İngilizce yapıştırıcı manasına gelen glue ile bozon kelimesinin son iki harfinden türetilmiş ve anlam olarak da yaptığı işi karşılayan bir sözcüktür. Gluon bozonu olmasaydı, atom çekirdeğindeki artı yüklü protonlar birbirini itecek ve atom dağılacaktı. Güçlü nükleer etkileşim veya güçlü nükleer kuvvet denmesinin nedeni ise bu etkileşimin gerçekten çok güçlü olması. Atom çekirdeğini bir arada tutmak çok büyük bir kuvvet ister. Atom parçalandığında ortaya çıkan devasa enerji ile çalışan atom bombası göz önüne alındığında bunu anlamak mümkündür.

Zayıf Nükleer Etkileşim
Radyoaktiviteyi düzenleyen etkileşimdir. İki parçacık tarafından yönetilir. W parçacığının artı ve eksi yükleri varken Z parçacığı nötrdür. Bu parçacıklar nötronlarla etkileşime girerek bir elektron salmasına neden olur ve nötron protona dönüşür. Böylece radyoaktif maddeler ortaya çıkar.

Elektromanyetik Etkileşim
Foton parçacığı elektromanyetik kuvveti taşır. Görünür ışık, radyo dalgaları, 4G ve kablosuz internet sinyalleri, kızılötesi birer elektromanyetik etkileşimdir. Bu elektromanyetik etkileşim ışık tayfını oluşturur. detaylı bilgi için ilgili yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

Yerçekimi Kuvveti
Yerçekimi ya da kütle çekimi kuvveti bildiğimiz kütleler arası etkileşimdir. Henüz deneysel olarak gözlemlenememiş olan graviton parçacığı tarafından taşınır. Yerçekimiyle ilgili detaylı bilgi içeren yazımızı okumak için tıklayın.

Bu dört temel etkileşim evrenin temel dinamikleridir. Yıldızın içindeki nükleer faaliyetler, süpernovalar, gezegenlerin ve galaksilerin oluşumu bu kuvvetler sayesinde gerçekleşir. Güneş’ in üretmiş olduğu ışık yani elektromanyetik kuvvet Dünya üzerindeki yaşamın devamını sağlar. Büyük patlama anında yaratılmış bu temel kuvvetlere çok şey borçluyuz.

Cevapla